In deze blog vertel ik je graag meer over de verschillende fases van een team. Wanneer we spreken over het niveau van het team heeft dit niets te maken met het niveau van de professionele bekwaamheid van de medewerker in dat team. Het gaat om de manier waarop groepsleden met elkaar omgaan en waar de groep als geheel toe in staat is. Elkaar steunen, elkaar van feedback voorzien, het gemeenschappelijke doel voor ogen houden en de gezamenlijke verantwoordelijkheid nemen zijn enkele kenmerken.
Forming, Storming, Norming en Performing. Vast wel eens van gehoord, maar wat het nu echt inhoudt?

5 fases

Forming (Oriëntatiefase): Een startende samenwerking, denk aan een nieuw projectteam of wanneer er nieuwe collega’s aan zijn genomen. Er is nog geen groepsgevoel. Individuele posities en rollen zijn nog niet ingenomen. Groepsleden nemen een afwachtende houding aan en onderzoeken waar ze staan ten opzichte van de rest. Ze hebben behoefte aan sturing.

Focus punten voor teamcoaches en leidinggevenden zijn
* Het koppelen van de teamdoelen aan de organisatiedoelen
* Inventariseren van trainingsbehoeften van het team
Voor leidinggevenden is een sturende rol weggelegd.

“Zeg ons wat we moeten doen, en we doen het. Omdat jij het vraagt.”

Storming (Machtsfase):  Het team zit al wat langer bij elkaar. In deze fase proberen de groepsleden hun positie in de groep in te nemen. Dit proces leidt regelmatig tot strijd als de ideeën van de groepsleden op gespannen voet met elkaar staan. In de norming fase komen verwarring en frustraties naar voren. Het team moet leren met conflicten om te gaan en samen effectief te kunnen werken.

In deze fase heeft het team behoefte aan:
* Herbevestiging van de teamdoelen, normen en rollen
* Ontwikkeling van zowel interpersoonlijke als taakgerichte competenties
* Waardering van werk en kleine successen
Voor leidinggevenden is een coachende rol weggelegd.

“Zeg ons wat we moeten doen, dan vertellen we jou waarom dat niet kan.” 

Norming (Affectie/normering fase):  Groepsleden komen dichter tot elkaar. Regels en methodes van samenwerking worden bepaald. De gemeenschappelijke teamdoelen worden gedeeld en vastgelegd. Het ontstaan van een meer taak-volwassen wijze van samenwerken. In deze fase begint het team effectief samen te werken, in eerste instantie nog voorzichtig. In deze fase zal het team leren om leiderschap te delen en met conflicten om te gaan.

Het team heeft hierbij behoefte aan:
* Aanmoedigen van verschillende gezichtspunten
* Teamleden betrekken bij besluitvorming, oplossen van problemen en beheersen van conflicten
* Gedeeld leiderschap stimuleren
* Obstakels die het bereiken van het doel hinderen te slechten.
Voor leidinggevenden is een ondersteunende leiderschapsstijl weggelegd.

“Geef ons die klus. Dan pakken we dat goed op. Op onze eigen manier.”

Performing (Prestatiefase): Er is nu sprake van een team. Teamleden vullen elkaar aan en er wordt harmonieus samengewerkt aan het gemeenschappelijke teamdoel. Het team is in staat zelfstandig te werken. Hierbij is het team zeer effectief, de uitdaging is om deze situatie vast te houden.

Hiervoor moeten:
*Prestaties van het team worden beloond
*Individuele bijdragen van teamleden worden gewaardeerd
*Resultaten worden geëvalueerd
* Nieuwe uitdagingen en hogere standaarden worden nagestreefd
Voor leidinggevenden is een delegerende leiderschapsstijl weggelegd.

“We hebben de klus al opgepakt, in afstemming met de andere afdelingen. De klant was zeer tevreden!”

Tegenwoordig spreken we ook regelmatig over een 5e fase:

Adjourning (Afscheidsfase) – Het team wordt opgeheven of iemand stapt uit het team.

En dan kan het zijn dat een team weer in een andere fase start, niet perse in de eerste fase. Ze kunnen ook naar de storming fase gaan omdat er bv een positie vrij is gekomen die in het team een belangrijke rol speelt.

De uitdaging voor leidinggevenden en teamcoaches ligt in het juist begeleiden en dus eerst onderzoeken in welke fase het team zit. Nogmaals het heeft niets te maken met het niveau van de professionele bekwaamheid van de medewerker. Dat staat er los van. Eerst onderzoeken zodat je kunt bepalen wat het team nodig heeft om zich door te ontwikkelen.

Wat doet een teamcoach?

Wat doet een teamcoach? Werken aan het zelfsturend vermogen van het team. Vaak word er een teamcoach ingeschakeld wanneer de samenwerking stagneert. Wanneer er een eilandjescultuur heerst of er taken ‘over de schutting worden gegooid’. Hier lees je er meer over.

Niet elke groep is een team, niet elke afdeling werkt als een team samen, samen is zoveel meer mogelijk, teamwerk brengt impact & betekenis op je werk en daarbuiten.  “Teamwerk: Als het vanzelf loopt, als je aan een half woord genoeg hebt en als iedereen op het juiste moment de handen op de juiste plaats heeft, dan lijkt een team vleugels te hebben.”